zondag 25 december 2011

Eenzaamheid en verbondenheid

De laatste tijd zie ik opvallend vaak hoe mensen voor anderen klaar staan. Een deur die open gehouden wordt, een kinderwagen die men helpt naar beneden te sjouwen omdat de lift defect is, een tas die bijna wordt vergeten in de tram, maar waarbij de eigenaar nog net op tijd gewaarschuwd wordt, iemand die aandachtig luistert naar het verhaal van een ander.
Het zijn mooie momenten van medemenselijkheid en ondanks mijn soms toch wel cynische kijk op het leven en op mensen in het bijzonder, mezelf beslist niet uitgezonderd, kan ik niet ontkennen dat het me raakt.
Nee, noem me nu niet sentimenteel. Ik weet dat het de donkere dagen zijn voor de kerst en ik weet ook dat de kerken straks weer vol zitten met mensen die er de rest van het jaar hun gezicht niet laten zien. Als atheïst ben ik geneigd om te zeggen: gelukkig maar.
Gekscherend zei ik vanavond nog dat zo’n nachtmis gezien wordt als een goedkope attractie, omdat men geen geld meer over heeft voor een theaterticket.
In werkelijkheid is het natuurlijk zo dat de meesten van ons in deze tijd graag onder de mensen zijn. Niet zozeer bij het doen van kerstinkopen, waarbij men zich vaak wezenloos voor zich uitstarend een weg baant door de massa om bij de kassa te komen, maar in ons eigen huis, bij vrienden of ergens in een goed restaurant of café. Gewoon omdat deze behoefte aan het delen van warmte en genegenheid, deze behoefte aan verbondenheid, een wezenlijke menselijke eigenschap is, die wij in onze harde samenleving soms alleen nog tegen komen bij acties op de tv voor een of ander goed doel.

Het gemis aan verbondenheid leidt tot eenzaamheid. Je komt dit tegen in alle lagen van de bevolking. En al heeft de een meer zichtbare redenen dan de ander om zich eenzaam te voelen en verwaarloosd, ook degenen van wie je het misschien niet zou verwachten kennen deze gevoelens.
Altijd als wij iemand missen die er misschien ook nooit meer zal zijn, maar zelfs ook als wij weten waar deze persoon uithangt en dat het goed met hem of haar gaat, speelt onze behoefte aan verbondenheid op. Wij willen dat die ander hier is, al is het maar voor even.
De moderne communicatiemiddelen nemen dit gevoel niet van ons af, maar versterken het.
Als we het mailtje versturen, het gesprek aan de telefoon beëindigen, stoppen met chatten en weet ik veel welke andere mogelijkheden er nog verder zijn om met elkaar te communiceren, valt er even een stilte in ons hart. Opeens beseffen we dat we die ander even tegen ons aan willen drukken, vast willen houden. Dat we behoefte hebben om, al was het maar voor korte tijd, bij die ander te zijn. En dat is mooi. Dat is prachtig. Want die ander is er natuurlijk altijd. Hij zat al in ons hart en zit daar nog steeds. Soms zijn we dat vergeten, maar het is in deze tijd dat we die ander missen dat we opnieuw weer helder zien wat die ander voor ons betekent of betekend heeft. Vooral de goede momenten komen weer terug in onze herinnering.
Onze eenzaamheid is een symptoom van onze behoefte aan verbondenheid. Een krachtig signaal dat wij mensen anderen nodig hebben om ons mens te kunnen voelen.
Dit is een tijd van koesteren en gekoesterd worden. Een tijd dat de warmte die ons verbindt de koude in ons hart voor een moment verdrijft. Aan iedereen die mij lief is een fijne kerst toegewenst.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten