Examengesprekken.

Eind van het schooljaar is het weer tijd voor een paar goeie gesprekken. Mijn collega’s en ik, wij verheugen ons  daar elk jaar weer op. En wat voor gesprekken zijn dat dan wel? Dat zijn natuurlijk de examengesprekken.

Nadat de leerlingen een aantal vuistdikke examenportfolio’s hebben ingeleverd en veertien daarvan voor jou bestemd blijken te zijn, ga je je op die gesprekken voorbereiden.

Je eerste zorg is deze dossiers heelhuids thuis te krijgen. Afgezien van een lamme arm van het sjouwen is dit geen probleem. Al vraag je jezelf natuurlijk af wat de zin er van is om anno 2012 zulke dikke dossiers te laten maken. Alsof een digitale versie niet alleen veel praktischer is, maar bovendien milieuvriendelijker en goedkoper. Makkelijker te delen, sneller aan te passen indien nodig en toegankelijker mocht de inspectie haar lange neus in deze dossiers willen steken. Zoals bekend is het toezicht op het functioneren van scholen immers stukken scherper dan het toezicht op onze financiële instellingen, multinationals en degenen die zeggen dat wij ze gekozen hebben om ons te vertegenwoordigen. Wij hechten grote waarde aan goed onderwijs, meer dan aan wat dan ook, en mocht je in deze zin enig cynisme bespeuren dan heb je gelijk.

Maar was ik als tiener blijven steken in mijn verontwaardiging over zaken waar ik het toen ook al niet mee eens was en had ik niet geleerd om mij te voegen naar de besluiten van anderen, dan was het slecht met mij afgelopen. Misschien was ik wel een verbitterde oude man geworden. Maar dit terzijde. Terug naar het examenportfolio. Het vuistdikke en loodzware examenportfolio, dat de leerling in viervoud heeft gemaakt. De stapel vuistdikke en loodzware portfolio’s die hier naast mijn bureau op de grond ligt. Ik heb er zin in.   

Eerst draai ik een grote pretsigaret  en schenk mezelf  een Grimbergen in. Daarna installeer ik mezelf in de beste fauteuil die we in huis hebben en, terwijl er pretlichtjes in mijn ogen komen van het vooruitzicht op het komende genot, sla ik de eerste bladzijde van het eerste dossier open. Het lang verwachte moment is eindelijk daar. Nu gaat het echt  gebeuren.

Na een minuut of zo stop ik. Ik begrijp er niets van. Allemaal namen, allemaal telefoonnummers?

Ik blijk per ongeluk het telefoonboek gepakt te hebben. Dat ligt ook naast mijn bureau.

Kan gebeuren. Een docent is ook maar een mens.

Het volgende dossier heb ik in tien minuten gelezen, nummer twee in nog geen vijf minuten.

Het gaat steeds sneller. Twee jointjes en drie Grimbergen verder heb ik alles doorgenomen. Het is nog geen drie kwartier later. En dit was nog alleen maar de voorpret. De gesprekken moeten nog komen.

Er zijn mensen, geloof het of niet, die serieus alles geloven wat ze lezen. Dus ook dat ik mij stoned en dronken voorbereid op de examengesprekken. En dat ik veertien dossiers lees in drie kwartier.

Maak daar maar vijf uur van.

Misschien geloven zij ook wel dat ik stoned en dronken ben als ik deze gesprekken voer. Ach, hoe ontnuchterend is de harde werkelijkheid.

Duizenden docenten in Nederland bereiden zich mopperend voor op de gesprekken, die nauwelijks enige meerwaarde hebben anders dan een fatsoenlijke afsluiting van een opleiding.

Dit kan ook anders, dit kan ook leuker en veel gemakkelijker. Maar docenten zijn een behoudend volkje. Hardwerkend? Zeker. Slim? Nou en of (althans sommigen). Loyaal aan hun leerlingen en aan hun werkgever? Absoluut. Prettige mensen om als collega te hebben. Maar als het neer komt op echte onderwijsvernieuwing zo conservatief als de pest. En dat is wel eens jammer.

De paar examengesprekken die ik vandaag heb gevoerd verliepen prettig. Zowel de leerlingen als de assessoren waren ontspannen. Ik was aangenaam verrast hoe sommigen van hen zich ontwikkeld hadden. Dat ben ik elk jaar weer. En dat vind ik beslist een groot voordeel van zo’n examengesprek: je kunt zien dat de leerling in slechts drie of vier jaar een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt.

Daar mogen ze best heel trots op zijn. Maar die dikke examendossiers, die kunnen mij gestolen worden.