Als wij onze natuurlijke interesse in ons zelf niet zijn kwijt geraakt dan verbaast ons eigen gedrag ons telkens weer en roept steeds opnieuw vragen bij ons op.
Als je het geluk hebt dat je de wereld waarin we leven niet als vanzelfsprekend ziet en een bespiegelende aard hebt zal de verwondering lang bij je blijven. Ook al weet je dat de antwoorden vaak niet betrouwbaar zijn en vele vragen altijd onbeantwoord zullen blijven, je zult je zelf lang vragen over jezelf blijven stellen. Gewoon omdat de mens zichzelf het grootste raadsel is.
Zelf denk ik dat het niet gaat om de antwoorden die je tijdens je zoeken vindt, maar het gevoel van tevredenheid dat die antwoorden geven. Want zeg nou zelf, elk gedrag is tenslotte op veel verschillende manieren te verklaren. Al zullen we een verklaring die ons aanspreekt gemakkelijker ons eigen maken dan een die ons tegen staat. En diezelfde verklaring ruilen we weer om als we een betere vinden.
Het verhaal dat we ons zelf vertellen over ons zelf is als
een landkaart die alleen voor ons gemaakt lijkt te zijn.
Delen van het verhaal
zullen soms door anderen op dezelfde wijze worden verklaard.
Er is dan sprake van gedeelde symbolen. Jung spreekt hier
van archetypen.Op zulke momenten ontstaat er verbinding. En verbinding is een vorm van liefde. Even worden we bevrijd uit ons geïsoleerde bestaan. We ontdekken dat we niet alleen zijn. Hoe heerlijk is het toch om het gevoel te hebben dat je begrepen wordt.
Andere delen zijn veel persoonlijker en moeilijker te doorgronden. “Niemand begrijpt me”, denk je dan. “En ik zelf nog het minst”, voeg je er misschien wel aan toe.
Net als bij droomduiding, waarbij het er om gaat om de
betekenis te doorgronden van de symboliek waarmee we in onze dromen worden
geconfronteerd, gaat het er in het leven om de betekenis te doorgronden van de
symboliek waarmee we in ons waakleven te maken hebben.
De dingen om ons heen hebben immers niet voor iedereen
dezelfde betekenis. Het is dan fijn als je een gids hebt die, zonder over je
gedrag en je opvattingen verder een oordeel te vellen, samen een tijdje met je
op verkenning gaat. Een gids die vriendschap sluit met de gids die ook in
jezelf zit. Een gids die samen met jou vorm geeft aan het verhaal dat je jezelf
over jezelf vertelt. Niet iemand die je
naar de mond praat, maar iemand die weet hoe peilloos diep het menselijke hart
is.
De vele leugens waarmee je op groeit zijn misschien dan wel
nodig om je op te voeden tot een gewaardeerd en gehoorzaam lid van de
gemeenschap, ze brengen je ook vreselijk in verwarring. Mij hebben ze vaak heel
opstandig gemaakt, ook al weet ik dat ze een functie hebben.
De winter is voor mij een tijd om veel na te denken. Al moet
ik er vaak voor knokken om ruimte te scheppen in mijn drukke leventje voor
bezinning. Ik luister opnieuw naar de
verhalen die ik over mezelf aan mezelf en soms ook aan anderen heb verteld. Of
herlees ze, als ik ze heb opgeschreven.
Ik herken de leugens, de momenten dat ik aan het opscheppen
was, mijn onnozelheid, mijn donkere en destructieve kant en het licht dat ook
in mij brandt. En al weet ik niet wie of wat ik er dankbaar voor moet zijn, ik
prijs mezelf gelukkig met de landkaart die er voor mij gemaakt is. Al weet ik
natuurlijk niet waar de reis morgen naar toe gaat en of ik misschien dan wel
van de landkaart val.
